Odlukom Gradskog narodnog odbora u Sarajevu od 19. februara 1949. godine osnovan je Muzej grada Sarajeva. Njegov zadatak bio je da prikuplja, sređuje, proučava i muzeološkim sredstvima prikazuje kulturnu, društveno-političku i ekonomsku historiju grada Sarajeva i njegove bliže okoline od najstarijih vremena do danas. Prvobitno sjedište Muzeja bilo je u zgradi Vijećnice, a jedini inventar koji je Muzej u tom trenutku imao bila su dva radna stola, dvije stolice i ormar za knjige. Međutim, kako se prikupljeni materijal s vremenom širio, javila se potreba za novim prostorijama. U međuvremenu, Muzeju je 1952. godine dodijeljena zgrada Sudačko-šerijatske škole, koju je dobio na korištenje zajedno s Arhivom grada. Prvi uposlenici Muzeja bili su upravnik prof. Vojislav Bogičević i kustosica Ljubica Mladenović.
Godine 1951. za direktora biva imenovan prof. Ahmet Grebo, koji je na toj funkciji ostao gotovo punih dvadeset godina. Muzej s vremenom širi svoje kapacitete, pa je tako 1950. godine u dućanu porodice Ćatić, u ulici Kazazi na Baščaršiji, otvorena postavka o kazaskom zanatu. Godine 1962/63 restaurirana je jedna od najljepših starih bosanskih kuća – Svrzina kuća i osposobljena je za primanje posjetilaca. Iste godine započeli su radovi na uređenju kuće porodice Despić, koja je otvorena već naredne godine. Dana 28. juna 1953. godine otvoren je i Muzej „Mlade Bosne“ posvećen Sarajevskom atentatu. Muzej Jevreja je svečano otvoren u novembru 1966. godine, prilikom proslave 400. godišnjice dolaska Jevreja u BiH. Tokom rata 1992‒1995, sva arhiva i eksponati muzeja smješteni su u Muzej Jevreja BiH, te se pokazalo da je sinagoga bila dobro rješenje za čuvanje muzejskih predmeta, jer je najveći dio njih spašen.
Akt osnivanja Muzeja Sarajeva
Zbog promjena u administraciji i podjela na kantone, Muzej (grada) prelazi pod nadležnost Kantona Sarajevo, te odlukom Vlade Kantona mijenja ime u Javna ustanova Muzej Sarajeva. Danas, Muzej ima matičnu zgradu s depoima i administracijom (Vila Koste Hermana), te pet muzejskih objekata: Svrzina kuća, Despića kuća, Muzej Jevreja BiH, Muzej Sarajevo 1878‒1918 i Brusa bezistan sa stalnom postavkom koja prezentira historiju Sarajeva od prethistorije do austrougarskog perioda. Od 1963. godine Muzej izdaje časopis „Prilozi za proučavanje historije Sarajeva“ ‒ jedan od najstarijih muzeoloških časopisa u našoj zemlji.
